Rzeczywistość

Lata mijały. Napisałem ponad trzydzieści ksiązek i ponad sto opowiadań, ale wciąż potrafiłem określić, czym jest rzeczywistość i co naprawdę istnieje. Pewnego razu kanadyjska studentka poprosiła mnie, abym zdefinował pojęcie rzeczywistości na potrzeby jej referatu z filozofii. Chciała odpowiedź jednym zdaniem. Pomyślałem nad tym i w końcu powiedziałem:

Rzeczywistość to coś, co nie znika,
gdy przestajesz w to wierzyć.

To wszystko, co mogłem wymyślić. To było w 1972 roku i jak dotąd nie udało mi się zdefiniować rzeczywistości w bardziej jasny sposób. A problem jest realny, to nie jest tylko intelektualny żart.

Ponieważ żyjemy dziś w społeczeństwie, w którym fałszywe rzeczywistości są wytwarzane przez media, przez rządy, przez wielkie korporacje, przez grupy religijne i grupy polityczne. Dlatego pytam w moich tekstach: co jest prawdziwe? Jesteśmy nieustannie bombardowani pseudo-realiami tworzonymi przez przebiegłych ludzi, używających wyrafinowanych narzędzi. Znam ich motywy, lecz nie ufam ich mocy. A mają jej wiele! To zadziwiająca moc: moc tworzenia wszechświatów – uniwersum dla umysłu. Znam się na tym, bo robię to samo. Moją pracą jest kreowanie światów jako podstaw dla kolejnych powieści. A muszę je tworzyć w taki sposób, by nie rozpadły się w dwa dni później.

Gdy tylko zaczynasz pytać, co jest ostatecznie prawdziwe, od razu stykasz się z nonsensem. Zenon z Elei udowodnił, że ruch jest niemożliwy (właściwie wyobrażał sobie, że to udowodnił, brakowało mu czegoś, co technicznie nazywa się teorią granic). David Hume, największy sceptyk ze wszystkich, raz zauważył:

Grupa sceptyków spotkała się, by głosić prawdziwość sceptycyzmu jako filozofii, jednak z zebrania wszyscy jego uczestnicy wyszli przez drzwi, a nikt przez okno.

Rozumiem uwagę Hume’a: wszystko to są tylko słowa, poważni filozofowie nie brali na serio tego, co mówili. Sądzę jednak, że kwestia określenia tego, co jest realne, to ważny i istotny problem. W nim mieści się inny problem: definicja autentycznego człowieka.

Ponieważ nieustanne bombardowanie pseudo-realiami bardzo szybko tworzy nieautentycznych, fałszywych ludzi – tak fałszywych, jak dane, które ich otaczają ze wszystkich stron. Te dwa problemy są naprawdę jednym, łączą się w tym punkcie: fałszywe rzeczywistości tworzą fałszywych ludzi. Fałszywi ludzie będą tworzyć fałszywe rzeczywistości, a następnie sprzedawać je innym ludziom, ostatecznie przekształcając ich w obcych samym sobie. Koniec końców, fałszywi ludzie tworzą fałszywe rzeczywistości, a następnie sprzedają je innym fałszywym ludziom. Taka monstrualna wersja Disneylandu.

Philip K. Dick – Jak stowrzyć świat, by rozpadł się w dwa dni później