Nieśmiertelność

Granicą człowieka jest przyroda. Każda rzecz poza mną jest oznaką mojej skończoności, jest dowodem, że nie jestem bytem absolutnym, że granicą moją jest istnienie innych istot, że zatem nie jestem żadną osobą nieśmiertelną.

Człowiek jest istotą nie tylko przestrzenną, ale na wskroś ziemską, nierozerwalnie związaną z ziemią. Cóż więc za głupota przyznawać takiej istocie wieczne, nadziemskie istnienie! Osobowość jest określona i ograniczona nie tylko cieleśnie lub zmysłowo, ale także duchowo; człowiek ma określone przeznaczenie, stanowisko, zadanie w wielkiej wspólnocie ludzkości, w dziejach; z tym jednak nie da się pogodzić jego trwania bez kresu. Nieśmiertelność w dawnym tego słowa znaczeniu, ów wieczny, bezkresny byt dotyczy tylko nieokreślonej, mglistej duszy, która w rzeczywistości nie istnieje i jest tylko abstrakcją i urojeniem człowieka.

Wiarę w nieśmiertelność spotykamy u większości ludów w okresie ich dzieciństwa i nieokrzesania. Ludy te naprawdę wierzą nie w jakieś inne życie a tylko w to życie, a żywy nieboszczyk jest tylko upersonifikowanym przez człowieka żywego obrazem nieboszczyka. Nieśmiertelność jest właściwie potrzebą ludzi marzycielskich, gnuśnych, których życie polega li tylko na bujaniu w obłokach fantazji.

Ludwig Feuerbach – Wykłady o istocie religii